DR KOPANAKIS MD



DR KOPANAKIS MD ΣΧΕΤΙΚΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΡΘΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΟΡΟΥΜ

DRKLABS RADIO

LIVE

Εδώ ακούτε τις αγαπημένες μας μελωδίες όπως ακούγονται στα εργαστήρια μας σε ζωντανή αναμετάδοση 24/7



Πλατεία Ελευθέριου Βενιζέλου Κτίριο Ρεξ Ιεράπετρα Κρήτη Τ.Κ. 72200 E-mail: drklabs@dr.com Τηλ.:  28420 89 178 Φαξ:  28420 89 179 Κλείστε Ραντεβού
αναζήτηση μόνο στο www.drkopanakis.gr

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Copyright © 2014 Dr Kopanakis G. Konstantinos MD All Rights Reserved , (Με Την Επιφύλαξη Παντός Δικαιώματος ,  Απαγορεύεται Η Αντιγραφή Όλου Η Οιοδήποτε Μέρους) Web design: Dr Kopanakis G. Konstantinos MD Επιμέλεια περιεχομένου: Dr Kopanakis G. Konstantinos MD ΧΑΡΤΗΣ

Loading...

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

          ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

  INTERNATIONAL CERTIFICATIONS

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ

ΣΥΣΤΗΜΑ

ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΣΗΣ -ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

SLIS ENTERPRISE

INFOMED

Σχετικά Υπηρεσίες Άρθρα Επικοινωνία Αγάλματα Πάρκο Ηρώων Πλατεία Φόρουμ Παιδομικροβιολογικό Μικροβιολογικό Αιματολογικό Ορμονολογικό Ανοσολογικό Αλλεργιογόνα Βιοχημικό Ανδρολογικό Γυναικολογικό Αρχείο Νέα

Δέκα χρόνια χωρίς τον κορυφαίο πανεπιστημιακό



Του Ευγενίου Δαφνή *


Δημήτρης Εμμανουήλ: Ενας ακαδημαϊκός γιατρός για όλες τις εποχές


Δέκα χρόνια από το θάνατό του


Το πρωί της Κυριακής της 30ης Ιανουαρίου, πριν 10 χρόνια, το παγωμένο οδόστρωμα μιας στροφής στο βουνό των Κενταύρων εκτός από το Μάρκο Εμμανουήλ ορφάνεψε και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου και το Ιατρικό τμήμα του Πανεπιστημίου Κρήτης.


Ο ογκόλιθος του ιατρικού τμήματος -χαρακτηρισμός του καθηγητή Ορέστη Μανούσου στη νεκρολογία του στην εφημερίδα Πατρίδα- ο Δημήτρης Εμμανουήλ, είχε κατρακυλήσει μαζί με τη γυναίκα του Δάφνη μέσα στο αυτοκίνητο τους στο πυθμένα μιας χαράδρας του Πηλίου και άφησε εκεί μαζί της τη τελευταία του πνοή. Το Ιατρικό Τμήμα και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο δεν θα ήταν ίδια πια, έχασαν τον φυσικό τους ηγέτη και τον ηθικό τους ταγό. Ο Δημήτρης Εμμανουήλ ήταν ένας ξεχωριστός άνθρωπος που δεν διακρίθηκε μόνο για την επιστημονική κατάρτιση και τις ηγετικές του ικανότητες αλλά και για την προτεσταντική επαγγελματική του ηθική. Το ιδανικό του δεν ήταν να πλουτίσει ή να αποκτήσει δόξα αλλά να δουλέψει και να δημιουργήσει για το κοινωνικό σύνολο. Όρθωνε το ανάστημά του για να βοηθά τους ασθενείς συνανθρώπους του και να σκορπά γνώση στους μαθητές του Ο Εμμανουήλ δεν αποκόμισε από την άσκηση του ιατρικού λειτουργήματος αλλά προσέφερε στο Πανεπιστημιακό νοσοκομείο και στο Ιατρικό τμήμα ατέλειωτες ώρες σκληρής και εμπνευσμένης δουλειάς. Διέθετε ξεχωριστές ικανότητες, νοητική οξύτητα, πνευματική ευρύτητα, αδιάκοπη επιμονή, ανεξάντλητη υπομονή και σκληρή αυτοπειθαρχία. Επεδίωκε για τον εαυτό του την ανώτερη δυνατή επίδοση και αξίωση, ήταν ακέραιος και αντιδρούσε υπερβολικά και με ευθύτητα σε όποιον ήταν ανήθικος και ασυνεπής προς το λειτούργημα του. Αυτά τα χαρακτηριστικά του συνετέλεσαν στο να φέρει σε πέρας με επιτυχία την οργάνωση του νεαρού τότε Ιατρικού Τμήματος στα έξι χρόνια κατά τα οποία διετέλεσε πρόεδρος του.


Ο Δημήτρης Εμμανουήλ ήταν γόνος εύπορης αστικής οικογένειας της Αθήνας με μητέρα γερμανικής καταγωγής. Είχε φοιτήσει εσωτερικός στο κολλέγιο Αναβρύτων με συμμαθητή τον διάδοχο τότε του Ελληνικού θρόνου Κωνσταντίνο Γλύξμπουργκ με τον οποίο μοιραζόταν τον ίδιο κοιτώνα, απόρροια του κανονισμού του κολλεγίου. Σύμφωνα με τον κανονισμό, οι μέτριοι μαθητές έπρεπε να μελετούν τις απογευματινές ώρες συντροφιά με τους άριστους ώστε να βελτιώνονται και αυτοί. Περιττεύουν τα σχόλια, για το ποιος ήταν ο άριστος. Αποφοιτά πρώτος από το κολέγιο Αναβρύτων και εγγράφεται στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου του Μονάχου από την οποία παίρνει το πτυχίο του με άριστα. Στη συνέχεια υπηρετεί την θητεία του στο πολεμικό ναυτικό, γιατρός τορπιλακάτου που περιπολεί στα παράλια της Κρήτης και πρωτογνωρίζει τις ομορφιές των ακτών της που ακόμα δεν είχαν βιαστεί από τη τουριστική αξιοποίηση. Στις απόμακρες παραλίες που είχε γνωρίσει σα ναύτης επεδίωκε να κολυμπά όταν αργότερα επέστρεψε για να διδάξει στο πανεπιστήμιο.


Η πρωσική πειθαρχεία της σχολής Αναβρύτων και του Γερμανικού πανεπιστημίου τον είχαν κουράσει, για αυτό μετά τη στρατιωτική του θητεία, διασχίζει τον Ατλαντικό και γίνεται δεκτός να ειδικευτεί στην Παθολογία στο νοσοκομείο ενός από τα πιο φημισμένα πανεπιστήμια του κόσμου, το Yale. Αναδεικνύεται και εκεί κορυφαίος ειδικευόμενος. Μετά το πέρας της ειδικότητας του εκπαιδεύεται στη νεφρολογία και στη παθολογική ανατομία στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου. Στο ίδιο πανεπιστήμιο στη συνέχεια ακολουθεί ακαδημαϊκή καριέρα και ανελίσσεται μέχρι τη βαθμίδα του αναπληρωτή καθηγητή. Αναπτύσσει πρωτότυπη επιστημονική έρευνα η οποία αποδεικνύει για πρώτη φορά το σημαντικό ρόλο των νεφρών στο μεταβολισμό των ορμονών. Τα αποτελέσματα της έρευνας του δημοσιεύονται στα πιο έγκυρα επιστημονικά περιοδικά. Στο κορυφαίο ιατρικό περιοδικό το Νew England Journal of Medicine, περιγράφει το μηχανισμό μέσω του οποίου μια έγκυος γυναίκα μπορεί να εκδηλώσει άποιο διαβήτη. Χαρακτηριστικό της εκτίμησης και της αναγνώρισης την οποία απολάμβανε στο Σικάγο είναι ότι από τους συναδέλφους του χαρακτηριζόταν (doctor’s doctor) δηλαδή γιατρός των γιατρών, όπως κάνουν μνεία οι πρώην συνεργάτες του Α. Κatz και M. Lidheimer σε άρθρο τους στο περιοδικό Ελληνική Νεφρολογία. Στο άρθρο αυτό αναφέρουν μεταξύ άλλων,ότι ο Εμμανουήλ διέθετε τόσο απαράμιλλη κλινική εμπειρία και στερεή ιατρική σκέψη που όλοι οι γιατροί του Σικάγου επιζητούσαν τη γνώμη του σε δύσκολες περιπτώσεις ασθενών.


Η γυναίκα του Δάφνη μολονότι είχε μεγαλώσει στην Αμερική ασφυκτιούσε από τη ζωή στη πόλη των ανέμων και τον πείθει να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Αρχικά πηγαίνει στα Γιάννενα σαν επισκέπτης καθηγητής της φυσιολογίας στο εκεί πανεπιστήμιο. Μαζί με το καθηγητή Χ. Μουτσόπουλο συγγράφει ένα σύγχρονο για την εποχή εκείνη επίτομο σύγγραμμα παθολογικής φυσιολογίας, το οποίο για περισσότερο από είκοσι χρόνια αποτέλεσε το ευαγγέλιο των φοιτητών σε όλα τα ιατρικά τμήματα της χώρας μας.

ο καλοκαίρι του 1984 αναλαμβάνει τη διεύθυνση της νεοσύστατης τότε νεφρολογικής κλινικής του Γενικού Λαϊκού Νοσοκομείου Αθηνών. Μεταξύ του υπογράφοντα και του Εμμανουήλ αναπτύσσεται τότε μια σχέση μέντορα – μαθητή και φίλου που διήρκεσε μέχρι την ημέρα που το αυτοκίνητο του πέταξε στη χαράδρα του Πηλίου. Πρωτοφανές για το Λαϊκό Νοσοκομείο αναλαμβάνει εργασία κάθε πρωί στις επτά, αναγκάζοντας έμμεσα με τη στάση του και το υπόλοιπο ιατρικό προσωπικό να πράττει το ίδιο. Η συμπεριφορά του καινοφανής για τα ήθη του νοσοκομείου και της εποχής, εκτός από τα καθήκοντα διευθυντού εκτελεί και χρέη απλού γιατρού και νοσηλευτή και τραυματιοφορέα, δεν ήταν λίγες φορές που ο ίδιος αναλάμβανε τη μεταφορά των ασθενών του που επρόκειτο να υποβληθούν σε βιοψία νεφρού. Χαλάει όμως και τη πιάτσα, ο προβεβλημένος καθηγητής από την Αμερική δεν ανοίγει ιατρείο στο Κολωνάκι ή στη Βασιλίσσης Σοφίας αλλά εξετάζει όλους τους ασθενείς στα εξωτερικά ιατρεία του νοσοκομείου, φτωχούς και πλούσιους, επωνύμους και ανωνύμους. Στην πρώτη απόπειρα των συνεργατών του να τον αποκαλέσουν καθηγητή, τους κόβει τη φόρα, απαιτεί να τον αποκαλούν Εμμανουήλ, με το επιχείρημα ότι πίσω από τους τίτλους αρκετοί άνθρωποι επιχειρούν να κρύψουν επιστημονική ανεπάρκεια και ανήθικη συμπεριφορά. Το Δεκέμβρη του ίδιου χρόνου εκλέγεται καθηγητής Παθολογίας –Νεφρολογίας στο Ιατρικό Τμήμα του Πανεπιστημίου της Κρήτης. Η εκλογή αυτή τον βάζει σε δίλημμα, προβληματίζεται εάν πρέπει να μείνει στην Αθήνα όπου δουλεύει σε ένα οργανωμένο κέντρο ή να φύγει για την Κρήτη όπου έβλεπε μόνο αμπέλια στο χώρο του μελλοντικού νοσοκομείου και της ιατρικής σχολής. Από το δίλημμα λυτρώνεται με την ανακοίνωση των κρίσεων για τους διευθυντές του ΕΣΥ. Ο Γιατρός των Γιατρών του Σικάγου κρίνεται ακατάλληλος για να αναλάβει τη διεύθυνση μιας νεφρολογικής κλινικής στην Αττική. Πικραμένος αποφασίζει να έλθει στο Ηράκλειο. Εγκαθίσταται αρχικά σε ένα ταπεινό σπίτι στις Αρχάνες και πλένει μόνος τα ρούχα του στη σκάφη. Αργότερα αγοράζει ένα παλιό σπίτι στις Αρχάνες το επισκευάζει, γίνεται μόνιμος κάτοικος και δημότης Αρχανών. Δύο χρόνια αργότερα εκλέγεται πρόεδρος του ιατρικού τμήματος, θέση στην οποία παραμένει για έξι χρόνια. Στην περίοδο αυτή αποπερατώνονται το πανεπιστημιακό νοσοκομείο και οι κτιριακές εγκαταστάσεις του ιατρικού τμήματος. Εποπτεύει τη κατασκευή του νοσοκομείου αφιερώνοντας ατέλειωτες ώρες στο εγχείρημα αυτό. Στο αρχείο της νεφρολογικής κλινικής διατηρούνται ακόμη οι στοίβες με τις μελέτες και τα σχέδια του νοσοκομείου που επάνω τους υπάρχουν ιδιόχειρες σημειώσεις του για βελτιώσεις και αλλαγές. Χαρακτηριστικό δείγμα της υπευθυνότητας με την οποία αντιμετώπιζε τη σωστή εκτέλεση των έργων του νοσοκομείου προκύπτει και από μια επίσκεψη μου στο σπίτι του, όταν μου ζήτησε συγνώμη για λίγη ώρα προκειμένου να επικοινωνήσει με τον επιβλέποντα μηχανικό για να του επισημάνει κάποιες ατέλειες που είχε παρατηρήσει στη κατασκευή των χειρουργείων. Το νοσοκομείο αποπερατώνεται αλλά δεν τίθεται σε λειτουργία. Διεκδικεί με απόλυτο και επιτακτικό τρόπο την άμεση έναρξη της λειτουργίας του. Πρωτοστατεί στις προσπάθειες για να λειτουργήσει άμεσα και να προσφέρει ιατρικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου στους κρητικούς της άμεσης. Δεν διστάζει για το σκοπό αυτό να κατεβεί σε διαδήλωση στο κέντρο του Ηρακλείου. Τίθεται επικεφαλής διαδήλωσης φοιτητών και γιατρών, με πανό στα χέρια, με κύριο αίτημα το άνοιγμα του νοσοκομείου. Όταν εγκαινιάζεται το νοσοκομείο εργάζεται άοκνα για να λειτουργήσουν τα περισσότερα τμήματα του νοσοκομείου. Δεν μεριμνά για τη άμεση έναρξη της λειτουργίας της νεφρολογικής κλινικής για να μη θεωρηθεί ότι ευλογεί τα γένια του. Για τον ίδιο λόγο ούτε γραμματέα δεν επιδιώκει να αποκτήσει και ασκεί μόνος του τη γραμματειακή υποστήριξη της νεφρολογικής κλινικής. Όταν ολοκληρώθηκε η δημιουργία των διαφόρων κλινικών σκέφτηκε ότι ήρθε η ώρα και για τη Νεφρολογική κλινική. Δυστυχώς δεν πρόλαβε, με αποτέλεσμα νεφρολόγοι και νεφροπαθείς να αναμένουμε ακόμα και σήμερα τη λειτουργία της. Οι νεφροπαθείς εξακολουθούν ακόμα και σήμερα να εξευτελίζονται νοσηλευόμενοι στους διαδρόμους. Άλλες κλινικές του νοσοκομείου έχουν πλέον σφετεριστεί τους χώρους που προορίζονταν για τους νεφροπαθείς παρακολουθούμενες με απάθεια από τις εκάστοτε διοικήσεις του ΠΑΓΝΗ.


Στο μεταξύ λειτουργούν και οι εγκαταστάσεις του Ιατρικού τμήματος, στις οποίες είχε το θάρρος και το ανάστημα να προσφέρει άσυλο σε Παλαιστίνιο φοιτητή που ή τότε κυβέρνηση ήθελε για πολιτικούς λόγους να συλλάβει και να παραδώσει στην κυβέρνηση του Ισραήλ. Οι φοιτητές του τον εκτιμούν και τον σεβόνται, αναγνωρίζουν το ηθικό του ανάστημα και το αυθεντικό του ενδιαφέρον για την άρτια εκπαίδευση τους και του το δείχνουν. Χαρακτηριστικό δείγμα αποτελούν οι φοιτητικές καταλήψεις της Ιατρικής σχολής το 1993. Ο Εμμανουήλ ήταν ο μόνος καθηγητής στον οποίο δεν μπορούσαν να διανοηθούν να απαγορεύσουν την είσοδο στο ιατρικό τμήμα κατα τη διάρκεια των καταλήψεων του κτιρίου. Την ίδια στιγμή που ο Εμμανουήλ έμπαινε αγέρωχα στο ιατρικό τμήμα από τη κυρία είσοδο κάποια άλλα μέλη ΔΕΠ προσπαθούσαν να εισέλθουν κρυφά σε αυτό σκαρφαλώνοντας από τα παράθυρα.


Κατά τη διάρκεια της προεδρικής του θητείας είχε τόσο αφιερωθεί με τα διοικητικά του καθήκοντα που ένιωθε ότι είχε χάσει έδαφος αναφορικά με τις εξέλιξεις στην έρευνα. Γι αυτό μετά το τέλος της προεδρικής του θητείας μεταβαίνει σαν επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Tufts της Βοστώνης. Εκεί ασχολείται με την αιχμή του δόρατος της επιστημονικής έρευνας στη νεφρολογία την εποχή εκείνη, τους διαύλους νερού και τη σημασία τους σε διάφορα νεφρικά νοσήματα. Με την επιστροφή του ένα χρόνο αργότερα, ασχολείται με το ρόλο των ποδοκυττάρων στη παθογένεση διαφόρων νεφρικών νοσημάτων και παράλληλα συνεχίζει να είναι πρώτης γραμμής μάχιμος γιατρός. Αργότερα εκτός από τη διεύθυνση της νεφρολογικής κλινικής αναλαμβάνει και τη διεύθυνση της παθολογικής κλινικής. Δεν ανοίγει ιδιωτικό ιατρείο παρόλο που ο νόμος του έδινε τη δυνατότητα αυτή και εξετάζει τους ασθενείς του στα πρωινά τακτικά ιατρεία. Αποστρέφεται την ιδέα ότι μπορούσε να χρησιμοποιήσει την ιατρική του αυθεντία σα μέσο πλουτισμού. Η πλούσια εμπειρία και οι γνώσεις του ήταν προσιτές σε όλους τους κρητικούς ανεξάρτητα οικονομικής κατάστασης και κοινωνικής προέλευσης. Η συμπεριφορά του προς τους ασθενείς ήταν άψογη, τους εξέταζε ο ίδιος στα εξωτερικά ιατρεία χωρίς τη βοήθεια νοσηλεύτριας ή ειδικευομένου. Τους υποδεχόταν και βοηθούσε ο ίδιος τους ηλικιωμένους να ξεντυθούν και να ξαπλώσουν στο εξεταστικό κρεβάτι η ακόμη και να φορέσουν τα παπούτσια τους. Εξηγούσε στους ασθενείς με διαυγή τρόπο τη σοβαρότητα των προβλημάτων τους και χωρίς περιστροφές τους έλεγε και την έκβαση της ασθένειας τους, ακόμη και όταν ήταν δυσμενής Οι σημειώσεις του στους φακέλους των ασθενών αποτελούν σήμερα πολύτιμο βοήθημα για τους νεώτερους γιατρούς, ιδιαίτερα η επίκριση η οποία ακολουθούσε το ιστορικό και την κλινική εξέταση. Υπήρχαν περιπτώσεις που δεν ήταν εφικτή η διάγνωση κάποιων νοσημάτων με τις διαγνωστικές μεθόδους της εποχής, αλλά ο ίδιος επισήμανε πιθανές διαγνώσεις τις οποίες οι γιατροί της νεφρολογικής κλινικής επιβεβαιώνουν σήμερα χάρις στις σημειώσεις του. Στις επιστημονικές συγκεντρώσεις των γιατρών του νοσοκομείου κάθε Τρίτη δέσποζε με τη παρουσία του και τα στέρεα επιχειρήματα του, όλοι κρεμόταν από το λόγο του και δεν είναι τυχαίο ότι μετά το θάνατο του οι εκδηλώσεις αυτές έχουν χάσει την αίγλη τους.


Τον σπουδαίο αυτό άνθρωπο, που δεν είχε έπαρση, που ήθελε να δίνει χωρίς να παίρνει και εντυπωσίαζε με την αρτιότητα των επιστημονικών του επιχειρημάτων, οι φοιτητές του Ιατρικού Τμήματος και οι ασθενείς τη Κρήτης δυστυχώς τον στερήθηκαν πολύ πρώιμα. Όσοι από εμάς είχαμε το προνόμιο να τον ζήσουμε από κοντά και να γίνουμε φίλοι του θεωρούμε τους εαυτούς μας πολύ τυχερούς που σταθήκαμε στο διάβα του από τη ζωή και έχουμε θέσει σαν καθήκον μας τη διαφύλαξη των αρχών που μας κληροδότησε, την ανθρωπιστική συνείδηση, τις ευγενικές αρχές και το σεβασμό προς τον ασθενή, το φοιτητή και το νέο γιατρό. Του είμαστε ευγνώμονες και του χρωστάμε πολλά.


*Ο Ευγένιος Δαφνής είναι επίκουρος καθηγητής Ιατρικής και διευθυντής της Νεφρολογικής Κλινικής του ΠΕΠΑΓΝΗ


(Απο την εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ)





ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ